Latarnie uliczne – jak działają nowoczesne systemy oświetlenia przestrzeni publicznych

Ciemność budzi lęk, poczucie utraty bezpieczeństwa. Nic więc dziwnego, że od czasów pierwszych cywilizacji szukano sposobów na rozświetlenie mieszkań oraz ulic. Choć między pierwszymi metodami oświetlania za pomocą pochodni a współczesnymi systemami świateł ledowych sterowanych komputerami jest przepaść technologiczna, służby komunalne na całym świecie kierują się tą samą zasadą Goethego: „Więcej światła!”.

Latarnie uliczne – rys historyczny

Pomysł ulicznego oświetlenia zawdzięczamy Syryjczykom, którzy już w wieku VI przed Chrystusem oświetlali pochodniami domy i ulice. W następnych stuleciach używano lamp oliwnych oraz karbidowych. Niedoskonale lampki wyparło oświetlenie gazowe. Konstruktor lampy gazowej William Murdoch zastosował nową konstrukcję w 1792 roku do oświetlenia mieszkania. Mimo pierwotnego przeznaczenia do iluminacji wnętrz, metalowe rurki z płonącym u wylotu gazem znalazły zastosowanie w latarniach ulicznych. Pierwszymi metropoliami z gazową iluminacją były Londyn (1807) i Paryż (1817). W Polsce latarnie uliczne zasilane gazem, który palił się jasnym i stabilnym płomieniem dzięki koszulce Auera (siatka wykonana z dwutlenków toru i ceru) wypróbowano najpierw w Krakowie (1830) oraz w jednej z wrocławskich restauracji („Złota Gęś” rok 1843).
W wielu polskich miastach nadal działają latarnie uliczne zasilane gazem – w samej Warszawie jest ich 240.
Lampa naftowa – konstrukcja Polaka Ignacego Łukasiewicza nie była przełomem w oświetlaniu ulic, ale doskonale sprawdziła się jako źródło światła we wnętrzach budynków.
Milowym krokiem okazały się wynalazki wykorzystujące zjawisko łuku elektrycznego. Najpierw stawiano latarnie uliczne wypełnione powietrzem, w którym świecił wytworzony między dwoma elektrodami łuk elektryczny. Bardzo jasne światło uzyskano w oświetleniu, gdzie łuk żarzy się w szklanej bańce wypełnionej gazem szlachetnym. Ta bańka to znana nam dobrze żarówka.

Jak wiek dwudziesty zmienił latarnie uliczne?

Stosowanie oświetlenia wykorzystującego zjawisku łuku elektrycznego nie było proste ze względu na brak silnych źródeł energii elektrycznej. Dopiero wynalazki Edisona, w tym budowa pierwszych elektrowni otworzyły drogę elektrycznym iluminacjom we wszystkich częściach planety.
W połowie wieku XX powszechnie zaczęto wykorzystywać latarnie uliczne żarowo -rtęciowe. Źródłem światła były wyładowania elektryczne w oparach rtęci. Podczas żarzenia emitowany jest ultrafiolet – promieniowanie szkodliwe dla organizmów żywych. Lampy rtęciowe musza więc posiadać solidne zabezpieczania przed uszkodzeniem mechanicznym. Nie stosuje się już ich do oświetlania przestrzeni publicznych.
Obecnie przewagę stanowią lampy sodowe oraz metalohalogenkowe. Lampy sodowe dają charakterystyczne żółte światło. Ze względu na znaczne oszczędności energii to one właśnie wyparły oświetlenie rtęciowe. Oświetlenie metalohalogenkowe wykorzystuje wyładowania w gazach (pary rtęci, halogenki gazów szlachetnych i różnych metali, argon, brom jod), które pod dużym ciśnieniem zamknięte są w szkle. Lampy metalohalogenkowe dają białe, bardzo jasne światło. Iluminuje się nimi stacje benzynowe, podświetla budynki, bilbordy, oświetla wnętrza sklepów, obiektów sportowych, hal przemysłowych.

Promar- Latarnie aluminiowe

Współcześnie coraz częściej w miastach stawiane są uliczne latarnie z diodami elektroluminescencyjnymi – LED. Oświetlenie ledowe daje światło stabilne i jasne przy jednoczesnej długiej żywotności diod i znacznej oszczędności energii.
Standardem staje się zasilanie ledowych latarń energią słoneczną.

Już wkrótce ulice metropolii zostaną wyposażone w pierwsze latarnie LED z wmontowanymi mikroprzekaźnikami BTS. Latarnia uliczna przestanie pełnić wyłącznie rolę słupa oświetleniowego, a będzie stacją przekaźnikową telefonii komórkowej. Dzięki antenom wi-fi latarnie wzmacniać będą sygnał i wspomagać jego przesył. Rewolucja lampowa ma na celu przygotowanie miast do nowej ery technologicznej – inteligentne miasta przyszłości oświetlać będą lampy LED skorelowane z siecią 5G. Poza główną funkcją, jaką jest oświetlanie przestrzeni będą one wspomagały pracę czujników kontrolujących ruch uliczny, monitoring wideo przestrzeni miast, poruszanie się pojazdów autonomicznych.

Related posts

Leave a Comment